Protetyka

Protetyka to dziedzina stomatologii zajmująca się odtwarzaniem utraconych lub zniszczonych tkanek zębów za pomocą różnego rodzaju uzupełnień. Ma ona przywracać nie tylko walory estetyczne ale również funkcje narządu żucia jak możliwość gryzienia i prawidłowej mowy.

Uzupełnienia protetyczne można podzielić na trzy rodzaje, stałe – niewyciągane z ust (korony, mosty, licówki), ruchome – dające się swobodnie usunąć z jamy ustnej (protezy), i kombinowane – będące połączeniem protez i uzupełnień stałych (protezy połączone z koronami, implantami itd.).

Licówki

Licówki to uzupełnienia mające w głównej mierze spełniać walory estetyczne, służą do korekcji kształtu lub koloru zębów przednich. Licowanie wymaga stosunkowo niewielkiej preparacji zębów własnych w porównaniu z koronami czy mostami. Licówki można wykonywać metodą bezpośrednią – tworzone na miejscu w gabinecie (licówki kompozytowe), bądź pośrednią – z udziałem technika protetyka (licówki kompozytowe, akrylowe, ceramiczne). Oczywiście ta druga metoda wymaga przynajmniej dwóch wizyt w gabinecie i pobrania wycisków.

Korony

Korony protetyczne to uzupełniania odtwarzające całą widoczną część zęba. Osadza się je na uprzednio oszlifowanych kikutach lub na wkładach koronowo-korzeniowych w wypadku zębów po leczeniu kanałowym. Korony spełniają zarówno aspekty estetyczne jak i funkcjonalne będąc niekiedy jedynym ratunkiem dla mocno zniszczonego uzębienia. Do odcinków bocznych zaleca się mniej estetyczne acz łagodniejsze dla filarów – korony ceramiczne na podbudowie metalowej a do odcinka przedniego bardziej estetyczne pełnoceramiczne.

Mosty

Mosty również osadza się na oszlifowanych kikutach bądź wkładach jednak w przeciwieństwie do koron mają one za zadanie nie tylko odtwarzać zęby na których są cementowane ale przede wszystkim braki między filarami. Podobnie do koron mamy do wyboru mosty z podbudową metalową lub ceramiczną. Te pierwsze są nieco delikatniejsze dla filarów przez co zaleca się je do odcinków bocznych natomiast pełnoceramiczne z uwagi na większą estetykę do przodu.

Mosty alhezyjne

Innym rodzajem mostów, które nie wymagają dużej preparacji zębów sąsiednich są mosty adhezyjne. W przeciwieństwie do klasycznych zbudowanych z metalu i ceramiki, te w głównej mierze składają się z materiału kompozytowego wzmocnionego włóknem szklanym. Rozwiązanie to nie jest może tak wytrzymałe i „bezobsługowe” jak porcelanowe uzupełniania, jednak przy prawidłowym wykonaniu i użytkowaniu równie dobrze spełnia swoje funkcje.

Protezy akrylowe

Protezy to uzupełnienia należące do grupy ruchomych, znaczy to mniej więcej tyle iż nie są na stałe cementowane w jamie ustnej a jedynie wkładane na czas użytkowania. Ze względu na rodzaj możemy wyróżnić częściowe (odtwarzające kilka braków), całkowite (likwidujące bezzębie) i mikro-protezy (odtwarzające pojedyncze zęby). Najprostsze akrylowe mogą należeć do każdej z tych grup a jak sama nazwa mówi zbudowane są prawie w całości z tworzywa sztucznego, jedynie klamry mocujące protezę na zębach – to stalowy drut.

Protezy szkieletowe

Ten rodzaj protez zbudowany jest z połączenia specjalnego stopu metalu i elementów akrylowych (zęby, dziąsła). Różni się on tym od poprzedników iż jest dużo stabilniej zakotwiczony na podłożu a przenoszenie sił żucia odbywa się nie za pomocą jedynie błony śluzowej ale też zębów. Dzięki temu protezy te są łagodniejsze dla uzębienia a co za tym idzie szansa na wieloletnie utrzymanie własnych zębów znacząco wzrasta. Te uzupełnienia wykorzystywane są jedynie w przypadku braków częściowych (pacjent posiada własne zęby).

Protezy elastyczne

Do protez elastycznych zaliczają się te wykonane z takich tworzyw sztucznych jak nylon, acetal, poliamid. Charakteryzuje je mniej sztywna konstrukcja która zapewnia łatwiejsze przystosowanie się, większa łagodność dla błony śluzowej i klamry w kolorze dziąseł. Protezy te są lekkie, wygodne i pozbawione substancji uczulających. W związku z tym polecane są szczególnie dla alergików i osób trudno adaptujących się do uzupełnień. Do wyboru mamy trzy rodzaje: całkowite (bezzębie), częściowe (kilka braków), mikro-protezy (pojedyncze zęby).

Protezy hybrydowe

Zastosowanie dwóch różnych pod względem właściwości fizycznych i chemicznych materiałów, pozwala na stworzenie protezy hybrydowej. Łączy ona w sobie cechy obu części składowych, przez co poprawie ulegają zarówno walory estetyczne jak i funkcjonalne. Nic nie stoi tu na przeszkodzie by wykonać klamry w kolorze zębów, przezroczyste płyty protez czy połączyć w odpowiednich proporcjach sztywność, miękkość i elastyczność z właściwościami hipoalergicznymi.

Protezy biofunkcyjne

Dzięki zastosowaniu specjalnego rejestratora jakim jest łuk twarzowy, możliwe jest uzyskanie ustawienia zębów w protezie, idealnie odwzorowującego warunki naturalne. Powoduje to, że siły działające w jamie ustnej są w każdym momencie wybalansowane. Wynikiem tego jest bardzo dobre utrzymanie uzupełnienia na podłożu, większy komfort użytkowania i znaczne odmłodzenie wyglądu. Rozwiązanie to szczególnie polecane jest w trudnych i bardzo trudnych warunkach bezzębnej szczęki i żuchwy.

Protezy na implantach

Jednym z najbardziej kompleksowych rozwiązań jest opcja połączenia protez z implantami wszczepianymi w kość. Metoda ta pozwala na stabilne umocowanie uzupełnienia w jamie ustnej a dodatkowo przenoszenie sił żucia jest tu bardziej fizjologiczne niż w przypadku protez oddziałujących jedynie na śluzówkę. Oczywiście procedura ta wymaga uprzednio zabiegu chirurgicznego – implantacji, przez co całość trwa dłużej a także jest nieporównywalnie droższa. Jednakże w perspektywie wielu lat użytkowania jest to niezastąpiony wybór.